INNOWACJA PEDAGOGICZNA

 

Bajki pomagajki”

 

Gdy dziecku dajesz książkę, zbroisz jego serce,

A duszy, jak ptakowi świetne przypinasz skrzydła.”

Kornel Makuszyński

 

 

Przedszkole w Puchaczowie

ul. Mickiewicza 19

21- 013 Puchaczów                       

Autorki:

mgr Eliza Legieć

mgr Halina Ostańska

 

WSTĘP

Literatura towarzyszy dziecku od najmłodszych lat życia. Aby wzbudzić nią zainteresowanie dziecka, musi być odpowiednio dobrana do poziomu intelektualnego dziecka, z drugiej zaś strony musi być również odpowiednio przekazana. „Wtedy dopiero będzie swoistym i często niezwykle skutecznym środkiem oddziaływania wychowawczego, poszukiwanym, a przede wszystkim lubianym i żywo przyjmowanym przez same dzieci. Budzi zainteresowanie dzieci , jest dla nich źródłem poznawania i przeżywania wielu treści, które w inny sposób nie dotarłyby do nich.”1 W efekcie to zainteresowanie dziecka literaturą wzmaga jego aktywność umysłową. Wobec czego poprzez słuchanie czytanych utworów dziecko rozwija w sobie wiele funkcji psychicznych takich jak; myślenie, wyobraźnia, pamięć, uczucia. Rozbudza również własną twórczość dziecka .

Książka winna być książką interesującą, wtedy spełni swój cel; rozbudzi zainteresowania dziecka. Wtedy dzieci będą chciały sięgać po książki. W przeciwnym wypadku nie wzbudzimy w nim zainteresowanie literaturą.

 

 

I. OPIS, ZAKRES I MIEJSCE INNOWACJI

Autorki: mgr Eliza Legieć; mgr Halina Ostańska

Realizatorzy: Grupa „Sówki”

Rodzaj innowacji: metodyczno – organizacyjna

Warunki realizacji:

Innowacja „Bajki pomagajki” opiera się na czytaniu bajek o charakterze terapeutycznym, edukacyjnym, poznawczym. Program jest zgodny z podstawą programową wychowania przedszkolnego zawartą w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 roku. Ma charakter otwarty – jego treści mogą być rozszerzane w zależności od zainteresowań dzieci.

Program własny wyzwala zarówno działania twórcze jak i odtwórcze nauczyciela. Działaniom nauczyciela przyświeca jeden cel – wszechstronny rozwój dziecka. Efektem podejmowanych działań jest realizacja skutecznego procesu nauczania. Nauczanie jednak przebiega w dwóch kierunkach, albowiem z procesu takiego korzystają obydwie strony uczeń i nauczyciel. Poszukujący nauczyciel zawsze będzie dążył do właściwych form przekazu treści ponieważ jak mówił Heraklit: ,,Nie wchodzi się dwa razy do tej samej rzeki”. Zmieniają się wychowankowie, ich potrzeby, ale i z procesem dojrzewania zawodowego zmienia się nauczyciel. Przedszkole na drodze rozwojowej dziecka jest pierwszym ogniwem zaspakajającym jego potrzeby edukacyjne. Nauczyciel w przedszkolu jako pierwszy rozpoznaje zdolności i deficyty u dziecka i na tym etapie podejmuje działania mające na celu zrównoważenie harmonijnego rozwoju. Idea procesu wychowawczo-dydaktyczno-opiekuńczego stwarza właściwe warunki do zaspakajania przez dziecko własnych potrzeb poznawczych. Nauczyciel jest animatorem i współorganizatorem procesu kształcenia. Dziecko spontanicznie i aktywnie odkrywa nieznany mu świat. Pragnie dotknąć, pogłaskać, przytulić, potrzymać, powąchać, posmakować, zobaczyć, bo tak czyta otaczającą go rzeczywistość. Tak zdobyta wiedza ma dla niego większą wartość. Zaproponowana forma zabawy poznawczej powinna uwzględniać kontekst społeczny, gdyż nowa sytuacja wyzwala u dziecka inne emocje i przeżycia.

Innowacja jest skierowana dla grupy dzieci 6 letnich. Zajęcia odbywać się będą w ciągu całego roku przedszkolnego. Podczas realizacji innowacji nauczyciele odczytają bajkę lub przedstawią teatrzyk, następnie dzieci będą odgrywały role, przygotowywały przedstawienie lub ilustrację a także wykonają rekwizyty niezbędne do wystawienia teatrzyku. Zamierzeniem innowacji jest kształtowanie umiejętności radzenia sobie z emocjami, nabywanie pewności siebie w czasie występów, rozwijanie logicznego myślenia, poznawanie sposobów radzenia sobie z emocjami, wzbogacanie słownictwa dzieci, rozwijanie prawidłowej wymowy, zachęcanie do samodzielnego czytania. W ramach innowacji zaplanowano szereg działań stwarzających warunki do rozwijania zainteresowań u dzieci literaturą i książką oraz tworzenia własnych teatrzyków.

Rolą nauczyciela jest wyłonić u dzieci uzdolnienia odgrywania ról w przedstawieniach, chęć tworzenia własnych opowiadań a nawet wierszy, samodzielnego czytania tekstów. Rozwiązywanie problemów wychowawczych poprzez wzorce postępowania zawarte w literaturze.

Wykorzystana zostanie podstawowa metoda badawcza, jaką jest obserwacja.

Innowacja nie wymaga dodatkowego nakładu finansowego.

Zakres innowacji: Działaniem innowacyjnym zostaną objęte wszystkie dzieci z grupy „Sówek”

Czas trwania: Październik 2020 – Czerwiec 2021

Podstawa prawna:

  • Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) – art. 22 ust. 2 pkt 6 oraz 33 ust. 1 pkt 4;
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 kwietnia 2002r. w sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej i eksperymentalnej przez publiczne szkoły i placówki (Dz. U. z 2002 r. Nr 56, poz. 506, z póź. zm. Dz. U. z 2011r. , Nr 176 poz. 1051).

II. Uzasadnienie potrzeby wprowadzenia innowacji pedagogicznej

Innowacja pedagogiczna ,,Bajki pomagajki” jest skierowana do dzieci w wieku przedszkolnym. W dobie komputerów, Internetu, telewizji spadło zainteresowanie książką, czytelnictwem. Zwiększyła się liczba dzieci z zaburzeniami mowy pod względem logopedycznym. Nie wszystkie dzieci mają poczucie własnej wartości i niechętnie wypowiadają się na tle grupy. Posiadają słabo rozwinięty słuch fonematyczny. Poprzez treści zawarte w bajkach czy literaturze dla dzieci można kształtować postawy społeczne, rozwiązywać problemy wychowawcze, które często występują wśród dzieci. Będą ćwiczyły pamięć odtwórczą i odgrywały role w przedstawieniach. Pomoże to w rozpoznawaniu liter i zachęci do samodzielnego czytania. Będą tworzyły rekwizyty do przedstawień i rozwijały kreatywność plastyczna. Poszukując właściwych metod pracy pragniemy zmierzyć się z takim zadaniem w swojej działalności dydaktyczno-wychowawczo-opiekuńczej.

 

III. Cele innowacji

 

Cele ogólne:

– kształtowanie postaw społecznych poprzez przekaz treści zawartych w literaturze dziecięcej;

– wzbogacanie słownictwa, rozwijanie wymowy wielozdaniowej;

– rozwijanie aparatu mowy;

– rozwijanie wyobraźni;

– rozwijanie zainteresowań czytelniczych wśród dzieci;

– przygotowywanie do nauki czytania i pisania;

– rozbudzanie wiary we własne możliwości;

– rozwijanie pamięci odtwórczej;

– kształcenie umiejętności aktorskich;

– ukazywanie możliwości radzenia sobie w trudnych sytuacjach życiowych;

– kształcenie umiejętności organizowania sobie wolnego czasu;

– tworzenie własnych opowiadań i krótkich wierszy;

– rozwijanie wyobraźni plastycznej i technicznej;

– rozwijanie sprawności manualnej;

– kształcenie umiejętności odróżniania fikcji od rzeczywistości.

 

Cele szczegółowe (dziecko):

– potrafi zachować się kulturalnie w miejscach publicznych i stosować zasady i umowy akceptowane społecznie;

– posiada duży zasób słownictwa i wypowiada się wielozdaniowo;

– stara się mówić poprawnie pod względem artykulacyjnym;

– rozwija wyobraźnię,

– interesuje się czytelnictwem i chętnie słucha czytanych bajek, opowiadań;

– podejmuje próby samodzielnego czytania i pisania;

– nie przejawia lęku podczas przedstawień i prezentacji przed publicznością;

– szybko uczy się tekstów na pamięć i stosuje prawidłowy oddech ;

– odtwarza powierzone role podczas przedstawień;

– radzi sobie w sytuacjach zadaniowych, łatwiej radzi sobie z emocjami w sytuacjach trudnych;

– potrafi organizować sobie czas wolny;

– tworzy własne opowiadania i krótkie wiersze;

– potrafi tworzyć rekwizyty do przedstawień i sprawnie posługuje się nożycami; wykazuje się kreatywnością;

– posiada rozwiniętą sprawność manualną potrzebną do nauki pisania.

 

IV. Sposoby realizacji

Innowacja „Bajki pomagajki” będzie się opierała na słuchaniu przez dzieci czytanych przez nauczyciela utworów literackich, które będą wykorzystywane do przedstawień teatralnych przygotowanych przez nauczycieli lub przez same dzieci, przygotowywaniu rekwizytów, tworzeniu scenerii, ilustracji, prezentacji przedstawienia innym dzieciom z przedszkola lub rodzicom. Zachęcanie dzieci do wypowiadania się na temat utworów, formułowaniu głównej myśli opowiadania, tworzeniu własnych opowiadań, krótkich wierszy. Ocena postępowania bohaterów i odróżnianiu fikcji od rzeczywistości.

Dzieci będą aktywnie uczestniczyły w zajęciach teatralnych poprzez oglądanie przedstawień przygotowanych przez nauczycieli, filmów z przedstawieniami teatralnymi, lub własnych przedstawień czy odgrywanych scenek dramowych. Dzieci samodzielnie będą tworzyły kukiełki, sylwety oraz scenerię potrzebną do przedstawień, po wysłuchaniu tekstu literackiego (według harmonogramu innowacji).

Wzbogacanie kącika książki o nowe, ciekawe pozycje. Wyszukiwanie publikacji w bibliotece, Internecie. Tworzenie własnych książek przez dzieci.

Główne założenia innowacji „Bajki pomagajki” dotyczyć będą:

– przekaz wartości akceptowanych społecznie poprzez treści literackie;

– aktywizowania wyobraźni twórczej;

– eksperymentowanie rytmem, dźwiękiem, gestem, ruchem podczas przedstawień;

– dostarczanie pozytywnych emocji i radości z udziału w przedstawieniach;

– odróżnianie fikcji od rzeczywistości;

– wspieranie dzieci uzdolniony i gotowych do podjęcia nauki czytania i pisania.

Treści programowe zostały opracowane w obszarach dotyczących:

Wspierania wielokierunkowej aktywności dziecka poprzez organizację warunków sprzyjających nabywaniu doświadczeń w fizycznym, emocjonalnym, społecznym i poznawczym obszarze jego rozwoju.

– Tworzenia warunków umożliwiających dzieciom swobodny rozwój, zabawę i odpoczynek w poczuciu bezpieczeństwa.

– Wzmacniania poczucia wartości, indywidualność, oryginalność dziecka oraz potrzeby tworzenia relacji osobowych i uczestnictwa w grupie.

– Przygotowywania do rozumienia emocji, uczuć własnych i innych ludzi oraz dbanie o zdrowie psychiczne, realizowane m.in. z wykorzystaniem naturalnych sytuacji, pojawiających się w przedszkolu oraz sytuacji zadaniowych, uwzględniających treści adekwatne do intelektualnych możliwości i oczekiwań rozwojowych dzieci.

– Tworzenie sytuacji edukacyjnych budujących wrażliwość dziecka, w tym wrażliwość estetyczną, w odniesieniu do wielu sfer aktywności człowieka: mowy, zachowania, ruchu, środowiska, ubioru, muzyki, tańca, śpiewu, teatru, plastyki.

Systematycznego wspierania rozwoju mechanizmów uczenia się dziecka, prowadzące do osiągnięcia przez nie poziomu umożliwiającego podjęcie nauki w szkole.

Metody, które będą wykorzystane do realizacji innowacji, to metody czynne i aktywizujące;

  • uważnego słuchania;

  • tworzenia własnych opowiadań, wierszy, rekwizytów;

  • odtwarzanie ruchem, gestem, tańcem i muzyką treści opowiadania.

Istotnym warunkiem nauczania rozwijającego dziecko jest odpowiedni dobór form organizacyjnych, które z jednej strony powinny odpowiadać właściwościom i potrzebom dzieci, z drugiej, służyć skutecznej realizacji zadań.

Formy realizacji:

  • praca indywidualna ;

  • praca grupowa;

  • praca zespołowa.

V. Spodziewane efekty

Dziecko:
• wyraża swoje myśli, emocje, przeżycia,
• nabywa większej pewności siebie,
• stara się być samodzielne w działaniu,
• zna sposoby przezwyciężania własnych lęków,
• umie współpracować w grupie,
• jest wrażliwe na problemy innych,
• identyfikuje się ze swoją grupą rówieśniczą,
• odróżnia dobro od zła ,
• stara się być sprawiedliwe i prawdomówne,
• jest kreatywne i twórcze,
• potrafi być asertywne.

 

Rodzice:

  • dostrzeganie u dziecka większej pewności siebie oraz wiary we własne możliwości,
  • zadowolenia z występów dziecka.

 

Przedszkole:

  • podnoszenie jakości pracy przedszkola,
  • integracja grup przedszkolnych,
  • nowe doświadczenia i przeżycia związane z wspólnym przeżywaniem występów dzieci.

 

 

VI. Ewaluacja

Ewaluacja innowacji pedagogicznej „Bajki –pomagajki” dokonywana będzie na bieżąco poprzez obserwację uczestników zajęć, ich reakcji, zaangażowanie, aktywności oraz rozmowy z nimi. Prace plastyczno-techniczne dzieci będące wynikiem spontanicznego działania pod wpływem doznań i uczuć będą stanowić dowód, jak wielki potencjał twórczy tkwi w każdym z nich. Zastanie zorganizowana wystawa prac plastycznych. Zdjęcia z wykonywanych prac oraz występów dzieci będą na bieżąco umieszczane na stronie internetowej przedszkola. Na zakończenie każdego spotkania dzieci podsumują swój udział, zaangażowanie i stopień atrakcyjności podejmowanych działań w formie różnorodnych zabaw. Pod koniec innowacji przedszkolaki przygotują inscenizację do wybranej bajki, którą zaprezentują kolegom z przedszkola oraz rodzicom.
Zadaniem ewaluacji jest modyfikacja zachowań dzieci, zachęcenie do wyrażania własnych emocji i uczuć, a także pobudzenie twórczości i kreatywności przedszkolaków. Zapoznamy się również z opinią rodziców na temat wpływu prowadzonych zajęć na rozwój i zachowanie dzieci.

Analiza przeprowadzonej ewaluacji pozwoli nam ocenić czy zostały uzyskane zamierzone efekty prowadzonej innowacji. Z wynikami ewaluacji zostanie zapoznana Rada Pedagogiczna na Radzie Podsumowującej rok przedszkolny 2020/2021.

 

VII. Harmonogram

  1. Jak Wojtek został strażakiem”.
  2. Potrafię się dzielić”..
  3. O Skrzaciku Kropeczce dla Pluszowego Misia”.
  4. Czekam na swoją kolej”.
  5. Zgubione korale”.
  6. Łowca dźwięków”.
  7. Bajka o pajączku”.
  8. Czerwony Kapturek”
  9. Kopciuszek”.
  10. Dziewczynka z zapałkami”.
  11. Calineczka”.
  12. Królewna Śnieżka”.
  13. Jaś i Małgosia”.
  14. Pinokio”.
  15. Zapominajka”.
  16. Maska Helusi”.
  17. Czarusia”.
  18. Bajka Sówek” – tworzenie przez dzieci treści bajki (przy pomocy nauczyciela) oraz ilustracji do niej.

 

VII. Bibliografia

Już się nie boję. Bajki terapeutyczne dla przedszkolaków” Julia Śniarowska

Bajki terapeutyczne … na dobry dzień i jeszcze lepsze jutro” Barbara Stańczuk

Bajki terapeutyczne dla dzieci”. Maria Molicka

Z ludźmi i przyrodą. Wybór literatury dla dzieci przedszkolnych z komentarzem metodycznym.” Helena Kruk.

Żeby bajka nie straszyła, a zabawa nie nudziła”, Wychowanie w Przedszkolu, nr 8, wrzesień 2014, s. 24-27.

 

1 Kruk H. Z ludźmi i przyrodą Wybór literatury dla dzieci przedszkolnych z komentarzem metodycznym. WSiP. Warszawa 1991.s.3.